Müşterek avarya nedir? Yükü sağlam gelen de neden öder?
Gemiyi ve yükü ortak bir tehlikeden kurtarmak için yapılan fedakârlık ve masraflara, yükü hasar görmese bile tüm yük sahipleri değerleri oranında katılır.
Müşterek avarya, deniz taşımacılığının en eski kurallarından biridir. Gemi ve yük ortak bir tehlikeyle karşılaştığında, hepsini kurtarmak için bilerek yapılan fedakârlık ve masraflar, gemi sahibi ile tüm yük sahipleri arasında paylaştırılır. Paylaşım kuralları uluslararası York-Anvers Kuralları ile belirlenir.
Hangi durumlarda ilan edilir?
Gemide yangın çıkması, karaya oturma, makine arızası nedeniyle çekilme veya fırtınada geminin kurtarılması için yükün bir kısmının denize atılması gibi durumlarda armatör müşterek avarya ilan edebilir.
Yük sahibi neden öder?
Yükünüz hiç hasar görmemiş olsa da, kurtarılan değer üzerinden katkı payı ödemekle yükümlüsünüz. Yük, katkı payı için teminat verilmeden çoğu zaman teslim edilmez.
Sigorta ne sağlar?
Nakliyat poliçesi olan yük sahibi adına sigorta şirketi, avarya garantisini verir ve katkı payını poliçe şartları içinde karşılar. Poliçesi olmayan yük sahibinden ise yükü teslim almadan önce nakit teminat istenir. Bu tutar yük değerinin önemli bir bölümüne ulaşabilir ve kesin hesaplama yıllar sürebilir.
Hangi teminatlarda var?
Müşterek avarya katkı payı ICC (A) ve ICC (C) teminatlarında kapsamdadır. Total Loss teminatında durum poliçe şartlarına bağlıdır, bu nedenle poliçe düzenlenirken kontrol edilmelidir.
Sık sorulanlar
Yüküm hasarsız geldi, yine de ödeme yapmam gerekir mi?
Evet. Müşterek avaryada katkı payı, hasara değil kurtarılan yükün değerine göre hesaplanır. Nakliyat poliçesi varsa garantiyi ve katkı payını poliçe şartları içinde sigorta şirketi üstlenir.
Bu yazı genel bilgi verir. Kesin kapsam, düzenlenen poliçenin şartlarına göre belirlenir.