Nakliyat sigortası nedir, kimler yaptırmalı?
Nakliyat sigortası, taşınan yükün yolculuk boyunca uğrayabileceği kayıp ve hasarı karşılar. Riski taşıyan taraf, yani ithalatçı veya ihracatçı yaptırır.
Nakliyat sigortası, malın satıcının deposundan çıkışından alıcının deposuna varışına kadar geçen sürede uğrayabileceği kayıp ve hasarları karşılar. Kara, deniz, hava ve demir yolu taşımalarında, yurt içi ve uluslararası sevkiyatlarda kullanılır.
Neden gerekli?
Taşıyıcının yük karşısındaki sorumluluğu kanun ve sözleşmelerle sınırlıdır ve çoğu zaman kusur ispatına bağlıdır. Fırtına, kaza, yangın veya hırsızlık sonucu oluşan zararın tamamı taşıyıcıdan alınamayabilir. Nakliyat sigortası, yük sahibinin zararını taşıyıcının kusurunu beklemeden poliçe şartları içinde karşılar.
Kimler yaptırmalı?
Yükün riskini taşıyan taraf. Riskin hangi noktada satıcıdan alıcıya geçtiğini satış sözleşmesindeki teslim şartı (Incoterms) belirler.
- Düzenli ithalat ve ihracat yapan sanayi ve ticaret firmaları
- Yurt içinde bayi, depo veya fabrikalar arasında sevkiyat yapan şirketler
- Akreditif veya alıcı sözleşmesi gereği poliçe ibraz etmesi gereken ihracatçılar
- Proje yükü, makine veya yüksek değerli emtia taşıtan firmalar
Hangi teminatlar var?
Ana teminatlar ICC (A), ICC (C) ve Total Loss'tur. Karayolu taşımalarında kamyon klozu, ek teminat olarak da harp ve grev riskleri eklenebilir. Hangisinin uygun olduğu emtiaya, güzergâha ve satış şartına göre belirlenir.
Poliçe ne zaman yaptırılmalı?
Yük yola çıkmadan önce. Hasarın gerçekleştiği bilindikten sonra yaptırılan sigorta o hasarı karşılamaz. Düzenli sevkiyatlarda yıllık abonman poliçe, her sevkiyatın baştan teminat altında olmasını sağlar.
Bütün teslim şartlarını tek tabloda görmek için Incoterms 2020 rehberine bakın.
Sık sorulanlar
Nakliyat sigortası zorunlu mu?
Kanunen zorunlu değildir. Ancak satış şartı, akreditif veya alıcı sözleşmesi poliçe ibrazını şart koşabilir. Zorunlu olmasa da yükün riskini taşıyan tarafın zararı, sigorta yoksa kendi üzerinde kalır.
Taşıyıcının sigortası varsa ayrıca nakliyat sigortası gerekir mi?
Genellikle evet. Taşıyıcının sorumluluğu kusura bağlıdır ve kilogram başına sınırlıdır. Yükün tam değerini teminat altına alan nakliyat sigortasıdır.
Kaynaklar
Bu yazı genel bilgi verir. Kesin kapsam, düzenlenen poliçenin şartlarına göre belirlenir.